Relevo Generacional: euskal makila Madril Design Festival 2026-en
Euskal makila: jarraikortasunaren sinboloa
Madrid Design Festival 2026-en esparruan, Kavita Parmar artistarekin elkarlanean aritu gara Relevo Generacional instalazioan, tradiziozko artisautza-lanen belaunaldien transmisioa aztertzeko.
Guretzat, makila-egile gisa, makila tradizional vasca bizirik mantentzea eguneroko konpromisoa da.
Nola bermatu bastoi tradizionala etorkizuneko belaunaldientzako balio izatea?
Nola iraun dezake euskal makila-k teknologia eta aldaketa azkarreko mundu honetan?
Zer da Relevo Generacional?
Kavita Parmarrek denborari ikuspegi ez-lineala ematen dio. Bere kulturaren arabera, iragana eta oraina KAL hitz berean partekatzen dute.
Proiektua ez da nostalgikoa; erantzukizuna da.
Berrikuntza ez da apurtzea, kontzienteki transformatzea baizik.
Teknologia azkarra den mundu honetan, galdera argia da:
Nola lagundu dezake teknologia euskal makila-ri eta euskal artisautza-ri irautea eta zabaltzea?
Mizpira-tik euskal makila-ra
Euskal makila bakoitza basoan hasten da.
Gure makila-egileek adar egokienak aukeratzen dituzte eta udaberrian ebaki txikiak egiten dituzte, erliebe naturalak hilabeteetan zehar ager daitezen.
Prozesu honek benetako bastoi tradizionala bat bereizten du bestelako makila artisauetatik.
Neguko biltzea bermatzen du adarrik sendoenak eta zuzenenak bakarrik erabiltzea.
Horrela, makila tradizionala bakoitza bakarra da, belaunaldien trebetasun eta pazientziaren emaitza.
Artisautza eta denbora luzea
Euskal makila bat sortzeko 5 eta 10 urte arteko prozesua behar da:
-
Lehortze naturala eta luzea
-
Gradual zuzendaritza beroarekin
-
Erliebe eta grabatu artisauak
-
Muntaia eta leuntzea
Fase bakoitzak euskal artisautza-ren esentzia islatzen du, non denbora bera material bihurtzen den. Bastoi tradizionala baten balioa ez da ekoizpen azkartasunetik dator, baizik eta prozesuaren zaintzatik.
Tradizioa eta teknologia
Plataforma digitalek aukera eman dute euskal makila-k nazioarteko publikoetara iristeko.
Makila-egileek beren trebetasun tradizionalak mantendu ditzakete aldi berean merkatu globalera zabaltzen.
Teknologia ez da ordezkatzen makila tradizionala;
Handitu egiten du ikusgarritasuna eta balio kulturala.
Basoa belaunaldien transmisioaren metafora
Mizpira bat markatzea denboran zehar egiten den keinu bat da.
Semeak aitaren urratsak jarraitzen ditu. Adarra hazten da. Artisaua itxaroten du.
Euskal makila bakoitza pazientzia horren adierazlea da: jarraikortasun bizia, oroimen bat gizakia eta egurra artean partekatua. Benetako bastoi tradizionala, belaunaldi arteko zaintza baten emaitza.
Instalazioa: diseinua, oroimena eta etorkizuna
Kavita Parmarrek egindako instalazioan, euskal makila erdigunean dago.
Adar bertikal bakoitza errepikapen eta aldakortasunaren adierazlea da: keinu bera, emaitza beti bakarra.
Erakusketa hau galdetzen du: nola lagundu dezake diseinuak eta teknologiak euskal artisautza zabaltzen, tradizioa errespetatuz?
XXI. mendeko euskal makila
Makila tradizional vasca-k ez du joerarik behar iraunarazteko.
Jarraikortasuna behar du.
Belaunaldi arteko transmisioa ez da soilik familia-gai; kultura, teknika eta etika da.
Prozesu bakoitza — nispero markatzea hasi eta bastoi tradizionala bukatzea arte — zaintza kontziente baten erakusgarri da. Euskal makila existitzen da belaunaldiak jarraitu duelako.
Jarraitzea zaintzea da
Relevo Generacional gogorarazten digu jarraitu nahi izatea ez dela errepikatzea, baizik eta artisautza aktiboki zaintzea.
Makila tradizional vasca eta euskal artisautza babestea aukera kontzientea da, belaunaldi etorkizunekoek oroimen eta identitateko objektu hauekin ibil ahal izateko.
