Euskal artisautza eta makila tradizionala “Spain: Made with Love” dokumentalean

2026ko abuztuaren 7an, Estatu Batuetan estreinatuko da “Spain: Made with Love”, Emmy sari bat irabazi duen Made with Love dokumental-saileko atal berria. Dokumentala PBS katean eta PBS Passport plataforman ikusi ahal izango da, eta Espainiako artisautza-lan adierazgarrienetako batzuk ezagutaraziko dizkie ikusleei.

Harrotasun handia da Alberdi Makilarentzat Symbio Studios-ek Espainia osoko artisau tailer gutxien artean aukeratu izana nazioarteko ekoizpen honen parte izateko. Aukera paregabea da makilen fabrikazioa eta euskal makilaren balio kulturala munduari erakusteko, euskal artisautzaren ikur nagusietako bat baita.

Baina, batez ere, proiektu hau berezia izan da guretzat, gure aitarekin batera bizitzeko aukera izan dugulako. Berak bizitza osoa eman du ofizio hau berreskuratzen eta belaunaldiz belaunaldi transmititzen.

 

                                                   

Euskal makila, artisautzaren adierazgarri

Dokumentalak Espainiako hainbat txoko bisitatzen ditu belaunaldiz belaunaldi transmititutako artisau-lanak ezagutarazteko. Sevillako flamenko jantzien brodatuak, pieza bakarreko txapelak, zeramika, bitxigintza edo larrugintza bezalako lanbideekin batera, euskal makila tradizionalak ere bere tokia du.

Makila ez da bastoi hutsa. Errespetuaren, agintearen, nortasunaren eta tradizioaren ikurra da. Gaur egun ere, duela hamarkada askotako teknika berberekin egiten da, artisau-lanari eta xehetasunei eutsiz.

Grabazioan zehar makilen fabrikazioaren urrats guztiak erakutsi genituen: mizpira-zuraren aukeraketa, urte luzez egiten den lehortze naturala, piezaren lanketa eta azken muntaketa, makila bakoitza pieza bakar bihurtzen duten prozesuak.

75 urte baino gehiagoko familia-tailerra

Gure familiaren historia 1948an hasi zen, aitonak Irunen egur-taila egiteko tailerra sortu zuenean. Garai hartan euskal motibo tradizionalak lantzen zituen.

1980an, gure aita Iñaki Alberdik makilak profesionalki egiten hasi zen, ia desagertuta zegoen ofizio bati berriro bultzada emanez. Bere lanari, ikerketari eta konpromisoari esker, makilak berriro ere merezi duen lekua hartu zuen euskal artisautzaren barruan.

Gaur egun, familiako hirugarren belaunaldia gara, eta ondare horri eusten diogu makila tradizional bakoitza eskuz eginez. Mizpira-zuraren hautaketatik hasi eta grabatu eta azken muntaketaraino, pieza bakoitza artisau-prozesu luze eta zaindu baten emaitza da.

https://alberdimakila.com/eu/makila-egiteko-erabiltzen-den-nesperi-egurra/

Esperientzia ahaztezina gure aitarekin

PBS bezalako nazioarteko hedabide batean parte hartzea oso berezia bada ere, guretzat benetako balioa esperientzia hau aitarekin partekatu ahal izatea izan da.

Duela berrogei urte baino gehiago berreskuratzen hasi zen ofizioa nazioarteko dokumental batean agertzea, bere bizitza osoko lanaren aitortza da, eta baita makilen fabrikazioaren eta euskal tradizioaren aitortza ere.

Guretzat artisautza ez da objektuak egitea soilik. Ezagutza, balioak eta lan egiteko modu bat belaunaldiz belaunaldi transmititzea ere bada.

Euskal artisautza mundura zabaltzen

Ikusle askok lehen aldiz ezagutuko dute zer den euskal makila, nola egiten den makila tradizional bat eta zergatik den gaur egun ere euskal kulturaren ikur garrantzitsuenetako bat.

“Spain: Made with Love” dokumentalari esker, milaka lagunek makilaren historia ezagutuko dute, baita pieza bakoitzaren atzean dagoen artisau-lana, pazientzia eta urteetako esperientzia ere.

Harro gaude proiektu honen parte izateaz eta euskal artisautza nazioartean ezagutarazten laguntzeaz, gure familiak 1980tik bizirik mantendu duen ofizioa munduarekin partekatuz.

Gure lana gertutik ezagutu edo eskuz egindako makila bat eskuratu nahi baduzu, gure makila tradizionalen bilduma ezagutzera gonbidatzen zaitugu.